Αναστασία Αναγνωστοπούλου – Παλούμπη: Οι άγγλοι χορηγοί έδωσαν στο Μουσείο Γκρίνουιτς 76 εκατ. λίρες και εμείς με στόχο 1 εκατ. ευρώ έχουμε συγκεντρώσει μόνο 100 χιλιάδες
«Στο πλαίσιο των σύγχρονων πολιτικών για τη βιώσιμη ανάπτυξη και τον πολιτιστικό τουρισμό, τα ναυτικά μουσεία καλούνται να διαδραματίσουν έναν ευρύτερο ρόλο. Δεν είναι απλώς φορείς διατήρησης της μνήμης, αλλά και ενεργοί πυλώνες τοπικής ανάπτυξης, ιδιαίτερα σε νησιωτικές και παράκτιες περιοχές όπου η ναυτική ταυτότητα παραμένει ζωντανή», επισήμανε σε ομιλία της με αφορμή το διήμερο συνέδριο των Ναυτικών Μουσείων της Ελλάδας, η πρόεδρος του Ναυτικού Μουσείου Ελλάδος, Αναστασία Αναγνωστοπούλου – Παλούμπη και πρόσθεσε ότι «η ανανέωση των εκθέσεων, η αξιοποίηση της τεχνολογίας, η δημιουργία εμπειριών για τον επισκέπτη και η σύνδεση με τις τοπικές κοινωνίες αποτελούν πλέον βασικές προτεραιότητες».
Η Αναστασία Αναγνωστοπούλου – Παλούμπη, με αφορμή την ομιλία του Paddy Rodgers, Royal Museums of Greenwich ( Εθνικό Μουσείο Ηνωμένου Βασιλείου), που είπε ότι «εμείς ζητήσαμε από τους χορηγούς μας 80 εκατομμύρια λίρες Αγγλίας και μας έδωσαν 76 εκατομμύρια λίρες Αγγλίας», τόνισε με παράπονο ότι «οι δικοί μας χορηγοί μας έδωσαν από τον στόχο μας του 1 εκατομμυρίου ευρώ, μόνο 100.000 ευρώ».
«Το διήμερο συνέδριο δεν αποτελεί απλώς τη συνέχεια ενός επιτυχημένου θεσμού,· που ξεκίνησε από το 1996, αποτελεί ταυτόχρονα μια ουσιαστική επανεκκίνηση του διαλόγου γύρω από τον ρόλο των ναυτικών μουσείων σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο πολιτισμικό και κοινωνικό περιβάλλον», τόνισε η πρόεδρος του Ναυτικού Μουσείου Ελλάδος και πρόσθεσε:
«Σήμερα είμαστε όλα τα ναυτικά μουσεία της χώρας και οι φορείς ναυτικής παράδοσης, οι εκπρόσωποι των οποίων μας τιμούν με την παρουσία τους και οι οποίοι ήλθαν από όλους τους ναυτότοπους της Ελλάδας, εδώ στο Πειραιά, για να μοιραστούν το όραμά τους και να πλουτίσουν το συνέδριο με τις εμπειρίες τους.
Η Ελλάδα, χώρα με υπαρξιακή και αδιάλειπτη σχέση με τη θάλασσα, φέρει μια ναυτική κληρονομιά που εκτείνεται από την αρχαιότητα έως τη σύγχρονη εποχή. Μια κληρονομιά που δεν περιορίζεται σε ιστορικά γεγονότα ή τεχνολογικά επιτεύγματα, αλλά διαμορφώνει ταυτότητες, αξίες και αντιλήψεις. Από την αρχαιότητα ήδη, ο ελληνικός πολιτισμός δεν διαδόθηκε μέσω χερσαίων οδών, αλλά ταξίδεψε στα πέρατα του τότε γνωστού κόσμου πάνω σε αξιόπλοες ολκάδες και ταχύπλοες τριήρεις, καθιστώντας τη θάλασσα οδό διάδοσης ιδεών, γλώσσας και δημιουργίας.
Σήμερα, καλούμαστε όχι μόνο να διαφυλάξουμε αυτή την κληρονομιά, αλλά και να την επανερμηνεύσουμε.
Το ειδικό θέμα του συνεδρίου, οι εργασίες του οποίου θα ξεκινήσουν αύριο το πρωί, είναι: «Από το παρελθόν στο παρόν: Σύγχρονες μουσειακές πρακτικές στην παρουσίαση της ναυτικής πολιτιστικής κληρονομιάς», αντανακλά ακριβώς αυτή την ανάγκη.
Τα ναυτικά μουσεία δεν είναι πλέον χώροι στατικής αφήγησης. Μετατρέπονται σε δυναμικά πεδία διαλόγου, όπου το παρελθόν συναντά το παρόν και συνομιλεί με το μέλλον. Οι συλλογές μας καλούνται να αποκτήσουν νέα νοήματα μέσα από σύγχρονες ερμηνευτικές προσεγγίσεις που προάγουν:
· την προσβασιμότητα,
· τη συμμετοχικότητα,
· και την πολυφωνία.
Ιδιαίτερα σήμερα, όπου το κοινό μας δεν είναι μόνο εθνικό αλλά και διεθνές, οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι η ναυτική ιστορία της Ελλάδας προσεγγίζεται μέσα από διαφορετικά πολιτισμικά φίλτρα. Αυτό δεν αποτελεί πρόκληση μόνο· αποτελεί και ευκαιρία. Ευκαιρία να επαναπροσδιορίσουμε τα αφηγήματά μας με τρόπο που να είναι ανοιχτός, συμπεριληπτικός και ουσιαστικά επικοινωνιακός.
Στο σημείο αυτό θα θέλαμε να εκφράσουμε τις θερμές μας ευχαριστίες προς όλους όσοι συνέβαλαν καθοριστικά στην πραγματοποίηση του συνεδρίου μας.
Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τη Βουλή των Ελλήνων, το Υπουργείο Πολιτισμού, το Ναυτικό Επιμελητήριο Ελλάδος, την Ένωση Εφοπλιστών Ναυτιλίας Μικρών Αποστάσεων και το Προξενείο Λιβερίας για την οικονομική υποστήριξή τους.
Ιδιαίτερες ευχαριστίες οφείλουμε επίσης στο Ίδρυμα Ευγενίδου και στο Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη για την ευγενική τους προσφορά να φιλοξενήσουν ξεναγήσεις στους χώρους τους, εμπλουτίζοντας με ουσιαστικό τρόπο το πρόγραμμα του συνεδρίου και προσφέροντας στους συνέδρους μια ευρύτερη και βιωματική προσέγγιση της ναυτικής και επιστημονικής γνώσης.
Ιδιαίτερη χαρά μας δίνει η παρουσία των εκλεκτών προσκεκλημένων μας από το εξωτερικό, τον κύριο Paddy Rodgers, Διευθυντή των Royal Museums Greenwich, και τον Captain Rodríguez, Διευθυντή του Museo Naval Madrid, για την τιμητική αποδοχή της πρόσκλησής μας να συμμετάσχουν στο συνέδριό μας και να συμβάλουν με την εμπειρία και τη γνώση τους στον διεθνή διάλογο.
Παράλληλα, εκφράζουμε την ειλικρινή μας ευγνωμοσύνη προς όλους τους ομιλητές της ειδικής θεματικής ενότητας, οι οποίοι ανταποκρίθηκαν πρόθυμα στην πρόσκλησή μας εμπλουτίζοντας τις εργασίες του συνεδρίου με τις ανακοινώσεις και τις επιστημονικές τους παρεμβάσεις.
Το Ναυτικό Μουσείο της Ελλάδος, που φιλοξενεί φέτος το Συνέδριο, συνεχίζει να επιτελεί το έργο του παρά τις γνωστές προκλήσεις που αντιμετωπίζει ως προς τις υποδομές του.
Εμείς συνεχίζουμε να εργαζόμαστε με επιμονή και συνέπεια για τη βελτίωση των υποδομών, διατηρώντας ζωντανό το όραμα μιας αναβαθμισμένης και λειτουργικά επαρκούς στέγασης, που θα επιτρέψει την πληρέστερη ανάδειξη του ναυτικού μας πολιτισμού. Ταυτόχρονα δεν παύουμε να παράγουμε σημαντικό πολιτιστικό έργο με την διοργάνωση ή συμμετοχή σε εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, με ιστορικές εκδόσεις και λευκώματα που έχουν επανειλημμένως τιμηθεί με βραβεία της Ακαδημίας Αθηνών και κυρίως με την διεξαγωγή σε καθημερινή βάση εκπαιδευτικών προγραμμάτων στα οποία συμμετέχουν ετησίως πλέον των είκοσι χιλιάδων παιδιών.
Σε μια εποχή όπου ο πολιτισμός δοκιμάζεται αλλά και επαναπροσδιορίζεται, η ευθύνη μας είναι σαφής: να διατηρήσουμε ζωντανή τη ναυτική μας κληρονομιά, όχι ως ένα παρελθόν που απλώς τιμούμε, αλλά ως ένα ενεργό στοιχείο που εμπνέει και καθοδηγεί το παρόν και το μέλλον.
Κλείνοντας θα ήθελα να πω κάτι προσωπικό. Παραμένουμε εδώ ως εθελοντές, γιατί πιστεύουμε ότι έχουμε χρέος να ανοίγουμε παράθυρα μέσα από τα οποία οι νεότερες γενιές μπορούν όχι μόνο να βλέπουν, αλλά και να ονειρεύονται τα δοξασμένα τοπία της ναυτικής μας ιστορίας.
Το φετινό συνέδριο, με θεματική «Από το Παρελθόν στο Παρόν: Σύγχρονες Μουσειακές Πρακτικές στην Παρουσίαση της Ναυτικής Πολιτιστικής Κληρονομιάς», αναδεικνύει τον ρόλο των ναυτικών μουσείων σε ένα περιβάλλον συνεχούς εξέλιξης και προκλήσεων. Όπως όλοι οι σύγχρονοι μουσειακοί οργανισμοί, έτσι και τα ναυτικά μουσεία καλούνται να ανταποκριθούν στις σύγχρονες κοινωνικές απαιτήσεις, επαναπροσδιορίζοντας τη σχέση τους με το κοινό και εξελισσόμενα σε δυναμικούς, ανοιχτούς και προσβάσιμους φορείς πολιτισμού.
Αξιοποιώντας νέες τεχνολογίες, σύγχρονες μεθόδους αφήγησης και καινοτόμες προσεγγίσεις στην εμπειρία του επισκέπτη, επιδιώκουν να προσφέρουν μια ολοκληρωμένη εμπειρία γνώσης και ψυχαγωγίας. Άλλωστε, η ίδια η ναυτική παράδοση, ως αντικείμενο μελέτης και έκθεσης, διατρέχει ένα ευρύ φάσμα θεματικών πεδίων — από την ιστορία και την τέχνη έως την οικονομία, την τεχνολογία και τις θετικές επιστήμες. Υπό αυτό το πρίσμα, τα ναυτικά μουσεία μπορούν να αναδειχθούν σε κατεξοχήν χώρους όπου η παράδοση συναντά δημιουργικά την καινοτομία.
Η πρώτη συνεδρία μας αποτυπώνει με σαφήνεια αυτή τη μετάβαση. Ξεκινάμε με δύο ιδιαίτερα σημαντικές κεντρικές εισηγήσεις: του κ. PaddyRodgers, Διευθυντή των Royal Museums of Greenwich, με θέμα «Το Μουσείο του Μέλλοντος», και του CaptainJuanEscrigasRodríguez, Διευθυντή του MuseoNavalMadrid, με «Η ανακαίνιση του Ναυτικού Μουσείου. Ένα επιτυχημένο έργο». Οι τοποθετήσεις τους φέρνουν στο προσκήνιο τη διεθνή εμπειρία και τις σύγχρονες τάσεις στη διαχείριση της ναυτικής πολιτιστικής κληρονομιάς.
Στη συνέχεια, μέσα από τις εισηγήσεις εκπροσώπων της Πολιτείας, της επιστημονικής κοινότητας και σημαντικών ιδρυμάτων, αναδεικνύονται κρίσιμα ζητήματα της εποχής μας: η διαφύλαξη της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, η ψηφιοποίηση και η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης, η εκπαίδευση και η ανάπτυξη δεξιοτήτων, αλλά και οι νέες μουσειολογικές προσεγγίσεις που μετασχηματίζουν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε το μουσείο.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η ενότητα που αφορά την τεκμηρίωση, την ψηφιακή διάσωση και την αφήγηση της ναυτικής ιστορίας, καθώς και η παρουσίαση της Οριστικής Μουσειολογικής – Μουσειογραφικής Μελέτης για την αναβάθμιση της μόνιμης έκθεσης του Ναυτικού Μουσείου της Ελλάδος, από τον αρχιτέκτονα – μουσειολόγοΣπύρου Νάσαινα, σε συνεργασία με τις αρχαιολόγους – επιμελήτριες του Μουσείου Πηνελόπη Βουγιουκλάκηκαι Ιωάννα Μπερμπίλη. Η εκτενής αυτή μελέτη 270 σελίδων αποτελεί ένα έργο που σηματοδοτεί τη μετάβαση του μουσείου μας στη νέα εποχή. Ευχαριστίες οφείλονται στο Υπουργείο Πολιτισμού για την οικονομική υποστήριξη στην εκπόνηση της μελέτης.
Η δεύτερη και τρίτη συνεδρία, με τίτλο «Ο λόγος στα Ναυτικά Μουσεία», αποτελούν την καρδιά του συνεδρίου. Δίνουν φωνή στους ίδιους τους φορείς, στους ανθρώπους που καθημερινά υπηρετούν τη ναυτική μας κληρονομιά σε κάθε γωνιά της Ελλάδας. Από όλους τους ναυτότοπους της χώρας
αναδεικνύεται ένας ζωντανός χάρτης δράσεων, εμπειριών και προκλήσεων.
Ιδιαίτερη συγκίνηση προκαλεί η παρουσία ιστορικών πλωτών μουσείων, όπως το Θωρηκτό «Γεώργιος Αβέρωφ», το «Νεράιδα» του Ιδρύματος Λάτση και το “HellasLiberty”, που αποτελούν ζωντανά σύμβολα της ναυτικής μας ιστορίας και συνδέουν το παρελθόν με το παρόν με τον πιο άμεσο τρόπο.
Ο θεσμός των Πανελληνίων Συνεδρίων Ναυτικών Μουσείων, που ξεκίνησε το 1996, συνεχίζει να αποτελεί έναν πολύτιμο χώρο συνάντησης, διαλόγου και συνεργασίας μεταξύ των φορέων που υπηρετούν τη ναυτική μας πολιτιστική κληρονομιά. Από την καθιέρωσή του μέχρι σήμερα, συμβάλλει ουσιαστικά στην ανταλλαγή γνώσεων, εμπειριών και καλών πρακτικών, ενισχύοντας τη συνοχή και τη συλλογική έκφραση των ναυτικών μουσείων.
Θα πρέπει, ωστόσο, να επισημάνουμε ότι τα ναυτικά μουσεία, εκτός ελάχιστων εξαιρέσεων, λειτουργούν ως Νομικά Πρόσωπα Ιδιωτικού Δικαίου, τα οποία καθημερινά αγωνίζονται να ανταποκριθούν στις βασικές τους υποχρεώσεις, από τη μισθοδοσία του προσωπικού έως την κάλυψη των λειτουργικών τους αναγκών. Παρά το γεγονός ότι η ναυτοσύνη αποτελεί διαχρονικά κομβικό στοιχείο του ελληνικού πολιτισμού, η μουσειακή αξιοποίησή της δεν έχει τύχει πάντοτε της αντίστοιχης θεσμικής και οικονομικής υποστήριξης.
Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, η ανάγκη για δικτύωση και ανταλλαγή καλών πρακτικών είναι επιτακτική, προκειμένου να ανταποκριθούμε στις σύγχρονες απαιτήσεις και να διασφαλίσουμε το μέλλον των μουσείων μας, ιδίως σε μια περίοδο όπου οι οικονομικές προκλήσεις καθιστούν ακόμη δυσκολότερη τη βιώσιμη λειτουργία τους.
Η ελληνική ναυτική κληρονομιά δεν είναι μόνο παρελθόν. Είναι ζωντανή ταυτότητα, είναι πολιτισμός που ταξιδεύει, εξελίσσεται και εμπνέει. Και τα ναυτικά μας μουσεία είναι οι θεματοφύλακες αυτής της διαχρονικής πορείας.
Κλείνοντας, θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά όλους τους εισηγητές, τους συμμετέχοντες, τους συνεργάτες και τους υποστηρικτές του συνεδρίου. Η συμβολή σας είναι καθοριστική για την επιτυχία του».
Content Original Link:
" target="_blank">
